Wzgórze Monte Cassino to niezwykłe miejsce, będąc tam, czuje się ogromne wzruszenie, a widok czerwonych maków, które wciąż rosną na zboczach, przypomina o wielkim poświęceniu, odwadze i honorze Wojska Polskiego.
W maju 2025 roku miała miejsce wyjątkowa, historyczna wizyta delegacji z gminy Gdów we włoskim Cassino. Wydarzenie to miało ogromne znaczenie symboliczne i patriotyczne, łącząc współczesną współpracę międzynarodową z pamięcią o bohaterskich czynach polskich żołnierzy podczas II wojny światowej.
Wizyta zbiegła się z obchodami 55. rocznicy śmierci generała Władysława Andersa oraz 81. rocznicy bitwy o Monte Cassino, a jej celem było uroczyste odsłonięcie kamiennego memoriału oraz podpisanie umowy o partnerskiej współpracy gminy Gdów z gminą Cassino, otwierającej drogę do wspólnych inicjatyw w dziedzinie kultury, historii i edukacji.
Uroczystości rozpoczęła msza święta w intencji gen. Władysława Andersa w kościele św. Antoniego w Cassino, celebrowana przez ks. Wronikowskiego z gdowskiej parafii, z muzycznym udziałem Kapeli Gdowskiej. Po modlitwie delegacje udały się na plac Largo Dante, gdzie odsłonięto 9-metrowy granitowy memoriał, na którym wyryto nazwiska 1057 polskich żołnierzy poległych pod Monte Cassino. Stanął on przy pomniku gen. Andersa, a jego fundatorami były m.in. władze gmin: Gdów, Niepołomice, Biskupice, Kłaj, a także powiatu wielickiego i Kopalni Soli w Wieliczce.
Niezwykłe spotkanie zaszczyciła swą obecnością córka generała Andersa – Anna Maria Anders, która podziękowała z całego serca za kultywowanie pamięci o jej ojcu, o bohaterach bitwy pod Monte Cassino. Wzruszającym momentem było wykonanie przez Kapelę Gdowską polskiej pieśni wojskowej poświęconej bitwie „Czerwone maki na Monte Casino” oraz odśpiewanie polskiego hymnu narodowego przez włoskich przedszkolaków. Dzieci w podziękowaniu otrzymały plecaki wojskowe. W imieniu Władysława Kosiniaka-Kamysza – ministra obrony narodowej, przekazał je wójt gminy Gdów. W środku znajdował się m.in. pluszowy miś Wojtek, maskotka upamiętniającą słynnego niedźwiedzia-żołnierza 2. Korpusu.
W uroczystościach ze strony polskiej wzięli udział m.in. starosta powiatu wielickiego
Roman Ptak i jego zastępczyni Ewa Ptasznik, wójtowie: gminy Gdów – Zbigniew Wojas wraz z małżonką, Biskupice – Renata Gawlik, Kłaj – Zbigniew Strączek, burmistrz Niepołomic – Michał Hebda oraz przedstawiciele Kopalni Soli w Wieliczce, z prezes Zarządu Barbarą Ptak. Gdów reprezentowali również skarbnik gminy – Katarzyna Lisowska, dyrektor Centrum Kultury – Wioleta Chmiela, Kapela Gdowska oraz ks. Bartosz Wronikowski. Obecni byli również: Honorowy Obywatel Gminy Gdów – płk Włodzimierz Wowa-Brodecki, prezeski stowarzyszeń: Artystyczna Dolina – Mariola Pilch, Miłośników Wiśnicza – Klaudia Jonak-Rojek oraz Bochniaków i Miłośników Ziemi Bocheńskiej – Zofia Sitko.
Wójt Zbigniew Wojas złożył podziękowania na ręce burmistrza Cassino – Enzo Salera oraz osób zasłużonych dla organizacji wydarzenia. Dziękował m.in. Bogusławowi Mamińskiemu, inicjatorowi budowy pomnika gen. Andersa i memoriału oraz Antoine Tortolano – prezesowi Stowarzyszenia Sportowego Aprocis, który jest niezwykle zaangażowany w propagowanie pamięci o heroicznej walce polskich żołnierzy o wzgórze Monte Cassino.
Podczas pobytu w mieście delegacje oddały hołd poległym żołnierzom, uczestnicząc w IV trekkingu historycznym szlakiem Bitwy o Monte Cassino, prowadzącym z centrum miejscowości na wzgórze 593, zwane Górą Ofiarną. Każdy uczestnik niósł koszulkę z nazwiskiem jednego z poległych żołnierzy, oddając w ten sposób symboliczny hołd ich pamięci. Delegacje odwiedziły również Polski Cmentarz Wojenny, gdzie spoczywa ponad tysiąc żołnierzy z II Korpusu Polskiego oraz pomnik na wzgórzu, gdzie widnieje napis: „Za wolność naszą i waszą, my żołnierze polscy oddaliśmy Bogu ducha, ziemi włoskiej ciało, a serca Polsce”.
Ale wizyta we Włoszech była nie tylko okazją do uhonorowania pamięci bohaterów bitwy o Monte Cassino, lecz również istotnym krokiem w budowaniu międzynarodowych relacji opartych na wspólnej historii i wartościach.
Dowiódł tego m.in. polsko-włoski wieczór integracyjny – wydarzenie łączące kulturę, tradycję i ukazujące serdeczne relacje między dwoma zaprzyjaźnionymi samorządami.
Uroczystość rozpoczęła się od przemówień, podczas których wójt gminy Gdów podkreślił znaczenie współpracy międzynarodowej i wymiany kulturalnej, a burmistrz Cassino wyraził chęć dalszego zacieśniania więzi pomiędzy społecznościami. Obaj samorządowcy podkreślili wspólne wartości, historię i przyjaźń, która łączy Polskę i Włochy.
Wieczór wypełniła muzyka i taniec. Kapela Gdowska zaprezentowała żywiołowe utwory ludowe z regionu Małopolski, które spotkały się z entuzjastycznym przyjęciem. Muzycy z Włoch odpowiedzieli swoją częścią koncertową, prezentując tradycyjne włoskie utwory – zarówno instrumentalne, jak i wokalne. Wspólny występ artystów z obu krajów stał się symbolicznym momentem wieczoru, pokazującym, że muzyka nie zna granic i potrafi łączyć ludzi ponad różnicami językowymi.
Na zakończenie wieczoru uczestnicy zostali zaproszeni do biesiadowania przy regionalnych potrawach z Włoch. Była to doskonała okazja do rozmów, wymiany doświadczeń i nawiązania nowych znajomości.
To wydarzenie pozostawiło wiele ciepłych wspomnień i stanowiło doskonały przykład tego, jak szeroko pojęta kultura buduje mosty między narodami.
Na potwierdzenie tego nie trzeba było długo czekać. 22 czerwca ósmoklasiści z Wiatowic wyjechali na wycieczkę szkolną do Włoch. Zwiedzili oczywiście Rzym, ale na dłużej zatrzymali się w Cassino.
– To była dla nas ciekawa lekcja historii i patriotyzmu. Na wzgórzu Monte Cassino, na grobie generała Andersa złożyliśmy biało-czerwone kwiaty i odśpiewaliśmy pieśń „Czerwone maki na Monte Cassino”. Później zwiedziliśmy muzeum i klasztor benedyktynów. Ze wzgórza podziwialiśmy niepowtarzalne widoki na miasto i okalające je góry – wspominają.
Przez cały dzień polskim uczniom towarzyszyła grupa włoskiej młodzieży, z którą zintegrowali się bardzo szybko, a to przetarło szlaki na kolejne spotkania.
Wioleta Chmiela
