Od niemal czterech lat za naszą wschodnią granicą trwa wojna. Polska obserwuje sytuację i krok po kroku realizuje zadania z zakresu obrony cywilnej, także na poziomie gmin. O tego typu działaniach i nowej Ustawie o ochronie ludności i obrony cywilnej rozmawiamy z KAROLEM SURMĄ, kierownikiem Referatu Obrony Cywilnej, Zarządzania Kryzysowego i Ochrony Przeciwpożarowej Urzędu Gminy w Gdowie.
– Jak Gdów jest przygotowany na dziś do ewentualnych działań wojennych? Jak wygląda realizacja nowej, obowiązującej od początku 2025 roku – Ustawy o ochronie ludności i obrony cywilnej? Czy są na terenie gminy schrony lub miejsca ukrycia? A jeśli nie – z czego to wynika?
– Przede wszystkim należy przypomnieć, iż realizacja zadań z zakresu obronności państwa należy do wszystkich organów władzy i administracji rządowej oraz organów i instytucji państwowych, w tym organów samorządu terytorialnego, przedsiębiorców, organizacji pozarządowych i innych podmiotów, jak również do każdego obywatela, w zakresie określonym w ustawach. Zadania te są realizowane w sposób ciągły, a część z nich jest realizowanych lub koordynowanych w Referacie Obrony Cywilnej, Zarządzania Kryzysowego i Ochrony Przeciwpożarowej, funkcjonującego w strukturze Urzędu Gminy Gdów.
Przygotowanie do ewentualnych działań wojennych to ciągły proces, który obejmuje przedsięwzięcia planistyczne, organizacyjne i rzeczowo-finansowe, mające na celu przygotowanie posiadanych zasobów tj. sił i środków oraz sposobów, czyli procedur działania tych podmiotów do zapewnienia przetrwania państwa i jego obywateli w razie wystąpienia zagrożenia (kryzysu) i w czasie wojny.
Wójt gminy Gdów, w stanie stałej gotowości obronnej państwa, jak też w przypadku wprowadzenia wyższych stanów gotowości obronnej, wykonuje swoje zadania wynikające m.in. z Ustawy o samorządzie gminnym, Ustawy o Obronie Ojczyzny, Ustawie o ochronie Ludności i Obronie Cywilnej (OLiOC) oraz szeregu aktów wykonawczych, które obligują go do działań organizacyjnych i planistycznych, o których już wspomniałem.
W zdecydowanej większości dokumenty te nie są dostępne publicznie i są informacjami niejawnymi, a procedury ich uruchamiania i wdrażania są ściśle związane z systemem obronności państwa. Powyższe zadania nie są czymś nowym, czy też powstałym na skutek działań wojennych toczących się za naszą granicą. Wójt gminy jako organ, realizuje i proceduje je od wielu, wielu lat, realizując obowiązujące ustawowe zadania obronne.
Gmina Gdów, podobnie jak wszystkie inne w Polsce, od początku 2025 roku musi realizować nowe przepisy Ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej zgodnie z przyporządkowanym zakresem. Ponieważ jest to nowa ustawa, system jest wdrażany, co jest procesem skomplikowanym i czasochłonnym, to jej realizacja dopiero się rozpoczyna, wspierana przez rządowy Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej.
Natomiast jeżeli chodzi o schrony lub miejsca ukrycia, to na terenie naszej gminy zostały wskazane tylko miejsca doraźnego schronienia. Ich kwalifikacją i przydatnością zajmowała się Państwowa Straż Pożarna. Chcąc je zlokalizować najlepiej skorzystać z aplikacji Państwowej Straży Pożarnej (PSP) dostępnej pod adresem: schrony.straz.gov.pl
– Gmina ma plan budowy podziemnego parkingu pod plantami w Gdowie, który w razie potrzeby mógłby służyć za schron. Na jakim etapie są przygotowania do tej inwestycji? Jakie będzie źródło jej finansowania i szacowane koszty?
– Gmina posiada projekt budowlany i pozwolenie na budowę dla tej inwestycji. Koszty jej realizacji poznamy dopiero po opracowaniu kosztorysów inwestorskich branży konstrukcyjno-budowlanej oraz instalacyjnej i drogowej. Jeżeli chodzi o źródła pozyskania środków – jestem dobrej myśli. Obiecujące jest to, że powstał mechanizm na szczeblu krajowym finansowania zadań z zakresu administracji rządowej w tym obszarze. W ramach wspomnianej procedury m.in samorządy otrzymają środki z budżetu państwa, jako „dotacje celowe”, w wysokości zapewniającej realizację m.in. takich zadań. Obecnie gminy już procedują zadania w ramach tego mechanizmu, który wdrażany jest od sierpnia, a ciągłość finansowania ma być zapewniona na kolejne lata.
– Ile ma być miejsc postojowych na podziemnym parkingu? Ile osób mogłoby tam schronić się, gdyby miał on pełnić funkcje schronu?
– W sytuacji wystąpienia bezpośredniego zagrożenia i uruchomienia funkcji ochronnej budowli, schron jest przystosowany do zapewnienia schronienia dla maksymalnie 1200 osób. Natomiast w obiekcie będą 43 miejsca postojowe na kondygnacji -1 oraz 46 na kondygnacji -2, czyli w sumie 89.
Rozmawiała: Jolanta Białek
