Minione miesiące były dla Centrum Kultury w Gdowie czasem intensywnej pracy, nowych doświadczeń i ważnych przedsięwzięć. Dzięki skutecznemu pozyskiwaniu środków zewnętrznych udało się zrealizować trzy projekty, które – choć różniły się tematyką i formą – miały wspólny cel: rozwijać lokalną ofertę kulturalną, przybliżać mieszkańcom dziedzictwo gminy Gdów i tworzyć przestrzeń do aktywnego uczestnictwa w kulturze.
Trzy projekty: „Scena Nowych Możliwości”, „Ścieżki Pamięci – lokalne historie w nowoczesnej formie” oraz „Tradycja, Muzyka, Rzemiosło – Gmina Gdów prezentuje się w Bad Nenndorf” otrzymały dofinansowanie Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, pochodzące z Funduszu Promocji Kultury. Na ich realizację gdowskie CK pozyskało łącznie 125 tys. zł.
Nowa scena – nowe możliwości
Pierwszy z projektów – „Scena Nowych Możliwości” – był inwestycją w wyposażenie Centrum Kultury. Zadanie dofinansowano 50 tys. zł w ramach programu „Infrastruktura domów kultury 2026”.
Środki te pozwoliły na doposażenie sceny w nowoczesny sprzęt, który poprawił jakość dźwięku i obrazu, a także funkcjonalność oraz estetykę przestrzeni scenicznej. Dzięki temu Centrum Kultury zyskało jeszcze lepsze warunki do organizowania koncertów, spektakli, spotkań i innych wydarzeń artystycznych.
To inwestycja, której efekty będą służyć mieszkańcom przez kolejne lata. Nowoczesne wyposażenie sceny oznacza bowiem nie tylko lepszy odbiór wydarzeń przez publiczność, ale także większe możliwości dla artystów, instruktorów i wszystkich osób, które współtworzą życie kulturalne gminy.
Lokalne dzieje we współczesnej wersji
Drugim przedsięwzięciem były „Ścieżki Pamięci – lokalne historie w nowoczesnej formie”. Projekt został dofinansowany kwotą 15 tys. zł w ramach programu „Kultura Dostępna 2026” Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
CK postawiło na połączenie historii, sztuki, nowych technologii i aktywnego udziału mieszkańców. Projekt objął trzy miejscowości: Pierzchów, Niegowić i Hucisko. Uczestnicy poznawali lokalne historie podczas warsztatów historycznych, fotograficznych, filmowych i plastycznych, a ważnym elementem przedsięwzięcia była również integracja międzypokoleniowa.
Nie zabrakło przy tym tematów, które pozwalają spojrzeć na najbliższą okolicę z zupełnie innej perspektywy. Pierzchów przypomina o urodzonym tam generale Janie Henryku Dąbrowskim, Niegowić podkreśla, że była miejscem szczególnym dla ks. Karola Wojtyły, późniejszego papieża i świętego, a Hucisko związane jest m.in. z postacią twórcy i aktora -Tadeusza Kantora i jego domem.
Ważne było jednak nie tylko samo poznawanie historii, ale też jej dokumentowanie przez mieszkańców. Do projektu dołączyły panie z KGW Pierzchów: Julia Jelonek, Maria Jelonek-Bankowicz, Bernadeta Pilch oraz Anna Stachnik. W Niegowici działania CK wsparły: Danuta Kasprzyk, Anna i Antoni Biernatowie. W Hucisku przez dwa dni uczestników programu gościła Agnieszka Rozwadowska, a pani Maria Malarczyk „osłodziła” ich pobyt.
Młodzież mogła rozwijać umiejętności fotograficzne i filmowe, starsi uczestnicy dzielili się wspomnieniami i wiedzą, a kolejne pokolenia spotykały się wokół historii swoich miejscowości. Projekt pokazał, że lokalne dziedzictwo nie musi być zamknięte wyłącznie w książkach czy archiwach, lecz może być fotografowane, filmowane, opowiadane i twórczo interpretowane przez samych mieszkańców.
Gdów z własną kulturą ruszył za granicę
Trzecie przedsięwzięcie miało wyjątkowy, międzynarodowy charakter. Projekt „Tradycja, Muzyka, Rzemiosło – Gmina Gdów prezentuje się w Bad Nenndorf” otrzymał 60 tys. zł dofinansowania w ramach programu „Promocja kultury polskiej za granicą”.
W sierpniu gdowska kultura dotarła do niemieckiego Bad Nenndorf – miasta partnerskiego gminy Gdów. Wydarzenie odbyło się w ramach prestiżowej wystawy ogrodniczej Landesgartenschau Bad Nenndorf 2026, przyciągającego licznych mieszkańców i gości.
Przez dwa dni w „Kurparku” prezentowano polską, a przede wszystkim gdowską kulturę ludową. Była muzyka, taniec, śpiew, tradycyjne stroje, rękodzieło i rzemiosło. Publiczność mogła uczestniczyć w warsztatach tworzenia korali i wianków, poznać elementy regionalnego stroju, a także obserwować artystów z Kopalni Soli „Wieliczka”, którzy prezentowali swoje umiejętności rzeźbienia w soli.
Na scenie Kapela Gdowska oraz Zespół Tańca i Śpiewu „Małe Zręczyce”, prezentowały tradycyjne melodie, pieśni, przyśpiewki i tańce charakterystyczne dla Małopolski. Występy spotkały się z bardzo dobrym przyjęciem publiczności.
– Było naprawdę świetnie, poznaliśmy mnóstwo ciekawych ludzi i dobrze zatańczyliśmy. Myślę, że pokazaliśmy się z jak najlepszej strony. Jesteśmy bardzo zadowoleni z wyjazdu, naszego występu, kapeli i całej organizacji z Centrum Kultury – mówi Jakub Chwajoł z zespołu „Małe Zręczyce”. Aleksandra Dudek z „Kapeli Gdowskiej” dodaje: – Występ w Niemczech to dla mnie niezapomniane przeżycie. Przez dwa dni tańczyliśmy i śpiewaliśmy na scenie, a wspaniała publiczność dodawała nam mnóstwo energii. Bardzo mi się podobało i z chęcią powtórzyłabym ten wyjazd.
Wartość takich inicjatyw najlepiej oddają emocje publiczności, zwłaszcza Polaków od lat mieszkających za granicą, dla których obecność rodaków była wzruszającym powrotem do korzeni.
Pani Teresa mieszka w Niemczech od ponad 30 lat, ale urodziła się w Polsce, na Żywiecczyźnie. – Kiedy dowiedziałam się, że przyjeżdża grupa z Gdowa i będą występy folklorystyczne, śpiew i tańce, bardzo się ucieszyłam. Zaraz powiedziałam o tym moim sąsiadom i niemieckim przyjaciołom. Część z nich przyjechała na występy razem ze mną. Wszystkim bardzo się podobało, a najbardziej prezentacja dzieci i ich krakowiak. Jestem bardzo wzruszona, bo uważam, że ważne jest nie tylko to, żeby pokazywać folklor i polską kulturę w Niemczech, ale przypominać ją również mieszkającym tam Polakom. To naprawdę bardzo wzruszające. Kiedy dzieci śpiewały, trudno mi było powstrzymać łzy. Z całego serca, ogromnie, bardzo, bardzo dziękuję – mówi pani Teresa.
Była to nie tylko promocja folkloru, ale również ważne spotkanie mieszkańców, twórców i artystów z Polski i Niemiec. Kultura stała się językiem międzynarodowego porozumienia, a tradycja – wizytówką gminy Gdów poza granicami kraju.
Różne projekty – wspólny efekt
„Scena Nowych Możliwości” pozostawiła po sobie nowoczesne wyposażenie i lepsze warunki do organizowania imprez. „Ścieżki Pamięci” pozwoliły mieszkańcom odkrywać historię najbliższej okolicy poprzez fotografię, film, sztukę i spotkanie różnych pokoleń. Z kolei projekt w Bad Nenndorf pokazał, że lokalna tradycja może z powodzeniem stać się ambasadorem gminy na arenie międzynarodowej.
Łącznie Centrum Kultury w Gdowie pozyskało na te przedsięwzięcia 125 000 zł zewnętrznego dofinansowania. To przykład tego, jak skuteczne sięganie po środki ministerialne może przekładać się na konkretne działania – od inwestycji w zaplecze techniczne, przez edukację i integrację mieszkańców, aż po promocję gminy poza granicami Polski.
Projekty zakończyły się, ale ich efekty pozostają w postaci nowego wyposażenia, zdobytych umiejętności i doświadczeń, zachowanych wspomnień… A przede wszystkim – przekonania, że kultura może być jednocześnie blisko mieszkańców i otwarta na świat.
Gdowskie Centrum Kultury pokazuje, że warto inwestować w kulturę, która nie tylko prezentuje dorobek lokalnej społeczności, ale przede wszystkim angażuje mieszkańców, łączy pokolenia i pozwala z dumą opowiadać o swojej małej ojczyźnie – także poza jej granicami.
To jeszcze nie koniec
Projektowa lista działań gdowskiego CK będzie nadal się powiększać. Po inwestycjach w infrastrukturę, odkrywaniu lokalnej historii, prezentowaniu gdowskiej tradycji za granicą przychodzi czas na kolejne wyzwania – tym razem szczególnie mocno związane z młodym pokoleniem, jego kreatywnością, świadomością i aktywnością obywatelską. – Do końca roku realizować będziemy duży projekt z programu MEN „Kompas Młodego Obywatela”. Nasz projekt „Media. Mocni. Kreatywni. Świadomi. Odpowiedzialni” uzyskał dofinansowanie w wysokości 51 500 zł i będzie realizowany we współpracy ze szkołami podstawowymi gminy. To dla nas nowe wyzwanie. Będziemy inicjować szereg praktycznych i ciekawych działań, których celem będzie rozwijanie kompetencji medialnych, cyfrowych oraz obywatelskich. To wyjątkowa inicjatywa edukacyjna, która pomoże młodym ludziom lepiej odnaleźć się w świecie internetu, mediów i nowych technologii. Myślę, że taka edukacja będzie przydatna nie tylko młodym uczestnikom projektu, ale wszystkim– mówi Wioleta Chmiela, dyrektor Centrum Kultury w Gdowie.
To jednak nie jedyne nowe przedsięwzięcie. Centrum Kultury w Gdowie realizuje kolejny projekt wspólnie z Małopolskim Instytutem Kultury w Krakowie oraz gdowską młodzieżą w ramach Małopolskiej Bazy Twórczej. Tym razem młodzi mieszkańcy gminy otrzymują przestrzeń do rozwijania własnej kreatywności i twórczego działania, a także możliwość współpracy z profesjonalną instytucją kultury.
– O szczegółach i efektach naszych działań poinformujemy w kolejnym wydaniu kwartalnika – zapowiada dyrektor Centrum Kultury.
Redakcja
